Deri ürünler dayanıklılığıyla ilgi gören parçalardır. Uzun yıllar kullanılabilen bu malzeme çantacılık alanında da yaygın olarak tercih ediliyor. Şık ve kullanışlı deri çantaların muhafazası ve temizliği son derece önemlidir.
Rutin temizlik yaparken kullanılan kimyasallar ve yöntemler deri çantalarda uygun değildir. Yağ, toz veya leke oluşan deri nasıl temizlenir konusunda birçok metot bulmak mümkündür. Fakat derinin taşıdığı özellik göz önünde bulundurularak en uygun yöntemi seçmek önem arz eder.
Deri çantaya bulaşan leke nasıl çıkar sorusunun kısa cevabı şudur: lekeye hızlı ama nazik müdahale edin, ovmayın ve ev karışımları denemeyin. Günlük kir iyice sıkılmış, hafif nemli bir bezle silinerek alınır; inatçı lekeler için en güvenli yol profesyonel bir deri temizleyicisidir. Hassas bir dokusu olduğu için gelişigüzel müdahalelerden kaçınılmalıdır.
Deriye karışım püskürtmek ya da buharla temizlemek önerilmez. Buhar deriyi hem ısıya hem neme maruz bırakır; Kanada Koruma Enstitüsü'ne göre su, deri türüne göre çekme, sertleşme ve lekeye yol açabilir. Deri temizleme kolay gibi görünse de özen isteyen bir işlemdir.
Deri Kalite Dereceleri
Kadın deri çanta modelleri geçmişten günümüze her dönem ilgi görmüştür. Bu yüzden derinin farklı çeşitleri geliştirilmiştir. Her derinin kalite derecesi de aynı değildir. Hiç yara izi, delik veya ben taşımayan deri birinci sınıf deri olarak değerlendirilir.
Gerçek deri kalitesini etkileyen birçok faktör vardır. Bütün bu faktörler deri çeşitlerini ve kalitesini doğrudan etkiler. Ancak ham, yani işlenmemiş deri en kaliteli deri değildir: Britannica'ya göre ham deri, hayvanın ölümünden itibaren saatler içinde bozulmaya başlar ve ancak tabaklama ile kalıcı, bozulmayan bir malzemeye dönüşür. Kaliteyi belirleyen etkenler arasında derinin hangi katmandan alındığı ve yüzeyinin ne kadar düzeltildiği öne çıkar; bu terimleri genuine leather ne demek yazımızda anlattık.
Kullanılan derinin kalitesini dokunarak da anlayabilirsiniz. Kaliteli derinin en belirgin özelliği gözeneklerdir. Hayvanın derisine ve türüne göre gözenekler farklılık gösterir.
Deride Oluşabilecek Lekeler
Deriden leke nasıl çıkar sorusuna cevap verebilmek için öncelikle lekenin nasıl oluştuğuna bakmak gerekiyor. Deri doğal bir üründür. Leke oluşumuna ve çizilmeye oldukça müsaittir. Su temasından etkilenir, ayrıca ısı kaynakları da deriyi bozabilir. Deride birçok dış etken lekelenme yapabilir. Bunun yanı sıra yeteri kadar bakım yapılmazsa da deri özelliğini yitirerek sorunlu bir görünüme sahip olabilir.
Yemek yağı, su, toz ve kirler deride leke oluşturabilen en yaygın maddelerdir. Ayrıca tükenmez kalem, boya ve pas da lekelenmeye neden olan diğer faktörlerdir. Deri çanta nasıl yıkanır sorusunun cevabı ise kısadır: yıkanmaz. Deri çanta suya batırılmaz, musluk altına tutulmaz ve makineye atılmaz; evdeki malzemelerle deneme yapmak da risklidir. Kirlendiyse iyice sıkılmış hafif nemli bir bezle silmek yeterlidir; ıslandıysa oda sıcaklığında, ısı kaynaklarından uzakta kendi hâlinde kurumaya bırakın.
Deride Oluşan Yağ Lekesinin Temizliği
Deriden yağ lekesi nasıl çıkar sorusunun cevabı en çok merak edilen konular arasında yer alıyor. Öncelikle derinin yağı çok sevdiğini ve hızla içine çekeceğini belirtmek gerekiyor. Bu yüzden deriye herhangi bir yağ damlaması halinde müdahale etmek için vakit kaybetmemelisiniz.
Yağ damladığında lekeyi ovalamayın; fazlasını kâğıt havlu ya da emici bir bezle bastırarak alın. Leke kalırsa üzerine mısır unu gibi emici bir toz serpin, 2–3 saat ya da bir gece bekletin ve yumuşak bir fırçayla nazikçe temizleyin; gerekirse tekrarlayın. Georgia Üniversitesi'nin leke rehberi deride yağlı lekeler için bu yöntemi önerir ve her yöntemin önce görünmeyen bir yerde denenmesini ister. Arap sabunu, deterjan ya da sabunlu su kullanmayın; leke çıkmazsa profesyonel bir deri temizleyicisine başvurun.
Deride Oluşan Tükenmez Kalem Lekesinin Temizliği
Deriden tükenmez kalem nasıl çıkar en korkutan sorunlar arasında yer alır. Genellikle bulaştığı yerden kolay kolay temizlenmeyen mürekkep lekesi deri ürün sevenlerin de korkulu rüyasıdır. Deriden tükenmez kalem lekesini temizlemek zordur. Deriye zarar vermeden temizliği yapmak için dikkatli olmak gerekir.
Georgia Üniversitesi'nin leke rehberine göre mürekkep deriye hemen işler ve temas ettikten sonra yüzeyden çıkacağının garantisi yoktur; çözücü içeren temizleyiciler boyalı deriden renk de alabilir. Bu yüzden süt-sirke karışımı, kolonya ya da alkol denemeyin. Lekeyi ovmadan bırakın ve vakit kaybetmeden profesyonel bir deri temizleyicisine başvurun. Önlem olarak kalemleri çantada kapaklı ya da kapalı bir iç cepte taşıyın.
Deride Oluşan Boya Lekesinin Temizliği
Deri çantadan boya lekesi nasıl çıkar sorusunun cevabı ne yazık ki çoğu zaman “evde çıkmaz” olur. Georgia Üniversitesi'ne göre boya deriye değdiği anda rengini değiştirir ve temas olduktan sonra lekeyi çıkarmanın yolu yoktur; yeni ve koyu bir kotun boyası da deriye bu şekilde geçebilir. Yüzeyde kuru duran bir kalıntı varsa yumuşak bir silgiyle nazikçe hafifletmeyi deneyebilirsiniz.
Aseton, alkol ve kolonya boyayı temizleyecek maddeler olsa da deriye zarar verebilir. Bu maddeler boyayı kaldırır ancak derinin rengini atmasına neden olur. Bu yüzden boya lekesinde de en güvenli yol profesyonel bir deri temizleyicisidir. Açık renk çantaları yeni ve koyu renkli kumaşlarla sürekli aynı noktadan sürtünmeye bırakmamak, boya geçişini önlemenin en kolay yoludur.
Farklı Deri Türlerine Göre Leke Nasıl Çıkartılır?
Deri çanta kullanımı yaygınlaştıkça bu ürünlerin bakımı ve temizliği konusunda da birçok bilgi kirliliği oluşuyor. Temizlik işlemleri kendi özelinde işe yarar gibi görünse de kullanıcıların dikkat etmesi gereken önemli bir nokta vardır. Her deri türüne aynı temizleme işlemini uygulamak doğru değildir. Lekenin cinsi kadar derinin türü de leke temizliğinde göz önünde bulundurulmalıdır.
Piyasada çok sayıda deri türü bulmak mümkündür. Örneğin inek veya sığır derisinin bitkisel yöntemlerle işlenmesi ile elde edilen vejetal deri deri de yine sektörde önemli bir yere sahiptir. Cüzdan, kemer, çanta gibi kişisel aksesuarlarda kullanılır.
Sanayide üretilen suni deri ise gerçek deri değildir; genellikle maliyeti düşük olduğu için tercih edilir.
Zımparalanmış deri olarak karşımıza çıkan nubuk deri ise daha çok ayakkabı sektöründe kullanılır. Giyim sektöründe kullanım imkanı bulan bu deri türü oldukça hassastır.
Hakiki Deriden Leke Nasıl Çıkartılır?
Hakiki deri nasıl temizlenir yıkanır mı? Gibi soruların cevabını merak ediyorsanız yazımızı okumaya devam edin. Öncelikle hakiki derinin daha uzun ömürlü olması için bakım önerilerini dikkate almanız gerekiyor. Bunun yanı sıra lekelenmesi veya kirlenmesi halinde doğru tekniklerle müdahale etmelisiniz.
Hakiki deri çamaşır makinesinde de elde de yıkanmaz; su, deri türüne göre çekme, sertleşme ve lekeye yol açabilir. Deterjan, bebek şampuanı ya da yüz temizleme sütü gibi ürünler de deriye uygun değildir. Günlük kir iyice sıkılmış hafif nemli bir bezle silinir; ABD'deki Iowa State Üniversitesi'nin deri bakım rehberi de düz deride bunu önerir. Leke oluştuysa aynı rehber, lekeyi evde çıkarmaya çalışmak yerine en kısa sürede profesyonel bir deri temizleyicisine başvurmayı tavsiye eder. Bakım için deriyi belirli aralıklarla deri bakım kremiyle nemlendirin; ürün sayfalarımızdaki bakım talimatı da bu yöndedir.
Süet Deriden Leke Nasıl Çıkartılır?
Süet deri nasıl temizlenir konusunda da fikir sahibi olan birçok kişi var. Süet suyla temizlenmez; yüzey kiri yumuşak bir fırçayla, düzenli fırçalanarak alınır. Iowa State Üniversitesi de süet ve nubukta bu yöntemi önerir.
Lekeli bölgelerde derinin kalkmaması için kazıma ve ovalama yapmadan hassas bir şekilde davranmalısınız. Fırçayla çıkmayan lekeler için profesyonel bir deri temizleyicisine başvurun. Süet ıslandıysa havadar ve güneş almayan bir yerde, ısı kaynaklarından uzakta kendi hâlinde kurumaya bırakın.
Suni Deriden Leke Nasıl Çıkartılır?
Suni deri nasıl temizlenir belki de en çok araştırılan konuların başında yer alıyor. Hakiki derinin çok pahalı olmasından dolayı suni deri çanta ve cüzdanlar tercih ediliyor. Yumuşak bir fırça veya elektrik süpürgesi yardımıyla suni deriyi tozlardan arındırın.
Saf su ve sabun ile hazırladığınız karışımla çantayı kibarca ovalayın. Yine yumuşak ve nemli bir bezle durulama yapın. Tüm temizlik ve leke çıkarma işlemlerinden sonra deriye bakım yapmayı ihmal etmeyin.
Peki suni deri ile hakiki derinin bakım ihtiyacı neden bu kadar farklı? İki malzemenin yüzey yapısını, dayanıklılığını ve zamanla nasıl değiştiğini suni deri ve hakiki deri kadın çantalar arasındaki 7 fark yazımızda karşılaştırdık.
Deri Bakımı
Sürekli dışarıda kullanılan deri kıyafet ve çantalar çok çabuk kirlenip lekelenebiliyor. Bu lekeleri temizlemek için deterjan veya sabun kullanmak deriye zarar verir. Kanada Koruma Enstitüsü, deri için satılan sabunlu bakım ürünlerinin (eyer sabunu) bile alkali olduğunu ve deriyi bozduğunu belirterek kullanılmamasını önerir.
Deri temizliği ve bakımı yaparken dikkat edilmesi gereken hususlar şu şekildedir:
- Lekenin cinsine ve derinin türüne göre hareket edin; emin değilseniz evde deneme yapmayın.
- Günlük temizlikte yalnızca yumuşak, hafif nemli bir bez kullanın; sert sünger ya da fırça kullanmayın. Süet ve nubuk bunun istisnasıdır: onlarda yumuşak bir fırça kullanılır.
- Alkol, kolonya, ıslak mendil, deterjan ve yağ bazlı kimyasal temizleyicilerden kaçının; deriye doğrudan yağ ya da vazelin sürmeyin. Kanada Koruma Enstitüsü, deriye sürülen yağların zamanla oksitlenip deriyi sertleştirebildiğini ve yüzeyini koyulaştırabildiğini belirtir.
- Deri bakımı için tüy bırakmayan mikrofiber bir bez yardımıyla belirli aralıklarla deri bakım kremi uygulayın; kremi ilk kez kullanırken önce görünmeyen küçük bir alanda deneyin.
Deri çanta ve cüzdanlar uzun yıllar kullanım olanağı sunabilir. Eğer bakımını ve temizliğini düzenli olarak yaparsanız ilk günkü gibi kullanabilirsiniz. Ürün sayfalarımızdaki bakım talimatında da yazdığı gibi, derinin çatlamasını önlemek için belirli aralıklarla deri bakım kremiyle nemlendirin ve ürünü nefes alabilen bir kese içinde, doğrudan güneş ışığından ve nemden uzak saklayın. Saklama adımlarını deri çanta nasıl saklanır yazımızda ayrıntılı anlattık.
Kaynaklar
- Iowa State University Extension – Leather Care Tips (2015)
- Kanada Koruma Enstitüsü (CCI) – CCI Notes 8/2: Care of Alum, Vegetable, and Mineral-tanned Leather
- Kanada Koruma Enstitüsü (CCI) – Caring for leather, skin and fur (2018)
- University of Georgia Extension – Stain Removal: Ink
- University of Georgia Extension – Stain Removal: Dye
- University of Georgia Extension – Stain Removal: Cosmetics (deri bölümü)
- Encyclopaedia Britannica – Leather
